Đặng Công Chất ( 1621 - 1683 )

Xem kết quả: / 16
Bình thườngTuyệt vời 

Đặng Công Chất (1621-1683), húy là Hàm, quê ở làng Phù Đổng, huyện Tiên Du, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc (nay thuộc Gia Lâm, Hà Nội). Ông đỗ thủ khoa kỳ thi Hương năm Tân Tỵ (1641); đến năm Tân Sửu (1661) dự thi Hội, đỗ Đệ nhất giáp Tiến sĩ đệ nhất danh (Trạng nguyên). Theo thông lệ do phủ chúa Trịnh đặt ra trong thời kỳ nhuận triều Lê-Trịnh (1533-1788), chúa Trịnh Tạc (1657-1682) đã gả công chúa cho tân Trạng nguyên nhưng Đặng Công Chất từ chối nên ông bị đưa đi dẹp loạn ở Nghệ An; sau được bổ dụng làm Tổng trấn ở đó.

dangcong

Trách nhiệm với đất nước, lòng trung với vua của ông luôn luôn sáng tỏ. Khi làm Tham trấn Cao-Thái-Lạng (Cao Bằng, Thái Nguyên, Lạng Sơn), thấy công quỹ trống rỗng mà vũ khí trang bị cho quân đội làm nhiệm vụ dẹp loạn lại quá ít ỏi, ông đã đi vay 2.000 quan tiền để sắm sửa vũ khí, trang thiết bị cho binh sĩ. Vì việc đó mà gia đình ông phải trả nợ trên 4 năm mới xong.

Năm Nhâm Tý (1672), khi mẹ mất, ông được về cư tang, theo thông lệ là 3 năm. Nhưng ngay sau khi ông về quê, vì kiêu binh nổi loạn trong triều nên ông được lệnh triệu về. Nghĩa quân thần, tình phụ tử đều cao cả nhưng ông xác định, trước hết và trên hết, phải cho giúp nước yên thì nhà mới vững, vì thế, ông đã giải thích cho mọi người trong gia đình thông hiểu trách nhiệm của một Tham tụng (Tể tướng) lúc việc nước cần kíp. Khi về kinh, ông đã xem xét tình hình và tìm cách giải quyết sự việc một cách thấu lý đạt tình. Thấy ông về, binh lính, kể cả bọn tham gia nhóm kiêu binh, đều sợ ân uy ông, tất cả cung kính cúi đầu thi lễ. Ông đã không lấy uy vũ để khuất phục kiêu binh mà xin vua lấy ân đức chiêu dụ, lại cấp thêm phụ phí tiêu dùng cho quân lính. Nhờ đó, nạn kiêu binh đã bị dẹp yên, trật tự trị an chốn kinh thành được bảo đảm.

Trong gia đình, ông luôn đau đáu việc giáo dục cháu con rèn đức, luyện tài. Ông khuyên con cháu: Gắng học hành làm nên sự nghiệp; nếu làm quan thì không ỷ thế làm càn; nếu ai học không đỗ đạt thì về quê làm ruộng; dù làm gì thì cần nhất là không được làm điều hại nước hại dân.

Noi gương ông, con cháu đều học hành tấn tới: Chỉ tính trong 2 đời sau ông, trong số 4 người con, 9 người cháu nội thì có 1 người đỗ Tiến sĩ, 4 Cử nhân (trong đó có 3 người đỗ thủ khoa thi Hương), 7 người đỗ Nho sinh hoặc Sinh đồ (Tú tài); về sau đều là những viên quan và công chức liêm chính.
Nguồn qdnd.vn

 

Bí quyết học giỏi

Bí quyết học tốt lí thuyết môn Hóa học

Bí quyết học tốt lí thuyết môn Hóa học

Nếu không nắm được lí thuyết môn Hóa học có lẽ bạn sẽ thấy phần bài tập cùng các phương trình hóa học thật rắc rối và "khoai" đấy. Học Hóa...

Những bí quyết cho mùa thi đạt kết quả tốt

Những bí quyết cho mùa thi đạt kết quả tốt

Dưới đây là 6 "bảo bối" được tham khảo từ các tài liệu khoa học về phương pháp học tập và ôn thi sao cho "học ít, nhớ lâu, thi...

10 chỉ dẫn để học ngoại ngữ thành công

10 chỉ dẫn để học ngoại ngữ thành công

Ngoại ngữ chính là chìa khóa mở cánh cửa tương lai. Hãy đọc 10 chỉ dẫn sau để nắm được chiếc chìa khóa ấy. 1/ Thiết lập những ước muốn thực...

Trạng nguyên Việt

Nguyễn Giản Thanh ( 1482 - ? )

Nguyễn Giản Thanh ( 1482 - ? )

Nguyễn Giản Thanh, người làng Ông Mặc (làng Me), huyện Ðông Ngàn (nay là Từ Sơn), Bắc Ninh. Sống vào...

NGUYỄN THIẾN (1495-1557)

NGUYỄN THIẾN (1495-1557)

Người cùng quê với Trạng cậu. 38 tuổi đỗ Hội nguyên, được ban Đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ...

Phạm Trấn

Phạm Trấn

Người xã Lam Kiều, huyện Gia Phúc , phủ Hạ Hồng , Hải Dương ( nay thuộc huyện Tứ Lộc,...