Trịnh Huệ ( 1701 - ? )

Xem kết quả: / 17
Bình thườngTuyệt vời 

trinhtue

Trịnh Tuệ (nhiều sách gọi là Trịnh Huệ, tên hiệu là Cúc Lam; 1701–?) là trạng nguyên trong lịch sử Việt Nam. Ông quê ở Biện Thượng (nay thuộc xã Vĩnh Hùng, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa), trú quán tại xã Bất Quần (nay là xã Quảng Thịnh, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa). Ông đỗ trạng nguyên khoa Bính Thìn – Vĩnh Hựu 2 (tức năm 1736), đời Lê Ý Tông. Ông là trạng nguyên cuối cùng của lịch sử khoa cử Nho giáo Việt Nam. Ông từng làm Tham tụng, Thượng thư bộ Hình, Quốc tử giám tế tửu (hiệu trưởng). Khi mất được phong Hữu thị lang.

Trong sách “Danh sĩ Thanh Hóa và việc học thời xưa” đã có dịch bài ký đề tên các Tiến sĩ khoa Bính Thìn niên hiệu Vĩnh Hữu năm thứ 2 - 1736 ở Văn Miếu - Hà Nội, trong đó ghi rõ: “Cho đỗ đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ, đệ nhất danh: Trịnh Huệ, làng Sóc Sơn, huyện Vĩnh Phúc, trú quán xã Bất Quần, huyện Quảng Xương ...”, “Ra lệnh khắc tên vào đá để truyền mãi mai sau”. Sách Danh sĩ Thanh Hóa còn ghi giai thoại: Đến thời Trịnh Huệ, gia tộc đã sa sút, nhưng ông không dựa dẫm ỷ thế cháu chúa, mà sớm mang ý chí tự lập tự cường, chăm lo sôi kinh nấu sử. Vốn lại thông minh, kinh sử chỉ xem qua một lần là thuộc. Thi đỗ Trạng Nguyên có kẻ phao tin là thiên vị cháu chúa. Ông nói sẽ trả lời ngay nếu ai hỏi về kinh, sử, y, lý, số. Bao nhiêu câu hỏi hắc búa đặt ra ông đều trả lời tường tận. Mọi người đều kính nể. Bỗng có người đàn bà hỏi: “Chiếc đũa là vật không có chân, lúc gãy, nó mất thì chạy đi đâu, ở kinh điển nào?”. Không cần nghĩ lâu, ông nói: “Ở Thanh Hóa có núi chiếc đũa, nó không có chân mà chạy về gốc đấy!”. Ai cũng ngớ người, sau mới hiểu ra: Ở Nga Sơn có núi Chích Trợ đứng trơ trơ như hình chiếc đũa đựng trong cái vạc, trông xa như tòa sen nên còn được gọi là núi Liên Sơn. Từ đấy ai cũng phục.

Chế độ khoa cử trong 1.000 năm phong kiến Việt Nam, Thanh Hóa góp 6 Trạng Nguyên, 8 Bảng Nhãn. Riêng xã Bất Quần có 1 Trạng Nguyên, 1 Bảng Nhãn, quả là sự hiếm hoi của một vùng đất học, đất quý!

Theo Kim Giám Thực Lục (Gia Long năm đầu – 1802) và Kim Giám Tục Biên (Tự Đức thứ 20 – 1869) cho biết: Trịnh Huệ là cháu 5 đời của Đức Thánh Tổ Triết Vương Trịnh Tùng, ông thuộc dòng của Thuần Nghĩa Công Trịnh Dương (con thứ 5 của Triết Vương). Thi Hương đỗ Tứ Trường, làm việc ở Phủ Tôn Nhân. Khoa Bính Thìn đỗ Nhất Hội, vào đình đỗ Trạng Nguyên. Ông được bổ chức Tham Tụng Thượng Thư Bộ Hình, tước Quận Công. Từng giữ chức Tế Tửu Quốc Tử Giám. Năm Canh Thân (1740) Chúa Nghị Tổ (Trịnh Doanh) lên thay chúa Dụ Tổ (Trịnh Giang) vào chính phủ. Ông thôi giữ chức về quê mẹ ở thôn Giáp Ngũ, xã Thịnh Liệt, huyện Thanh Trì, Hà Nội, mở trường dạy học trong 5 năm. Sau ông được phục hồi làm Thừa Chấp Chính Xứ Sơn Nam. Rồi phong lên Hình Bộ Tả Thị Lang.

Vợ cả là Nguyễn Phu Nhân quê ở xã Đại Khánh, huyện Đông Sơn, sinh ra ông Trịnh Đức. Vợ thứ là Hoàng Phu Nhân, ở thôn Thọ Sơn, xã Bất Quần, huyện Quảng Xương, sinh ra ông Trịnh Quán (còn có tên là Trịnh Sa). Ông Trịnh Đức đỗ cử nhân, làm Tri phủ huyện Ứng Thiên sau làm lại Bộ Lang Trung (con cháu ở vùng Thanh Liệt, Thanh Trì, Hà Nội và thôn Nhữ Lâm, huyện Văn Giang, tỉnh Hải Hưng). Ông Trịnh Quán đậu cử nhân, làm Tri phủ Hà Trung. Rồi làm phó sứ Sơn Tây, phụng coi Trấn hữu Đội tước Hoan Thọ Hầu. Cuối đời, Trạng Nguyên Trịnh Huệ về mở trường dạy học ở chân núi Voi (thôn Thọ Sơn, xã Bất Quần). Khi mất con cháu lập miếu thờ ông. Cả vùng đến dâng hương ngưỡng mộ, cầu mong con cháu học giỏi như ngài.

Với học vị Trạng Nguyên, chức vụ Tế Tửu Quốc Tử Giám, Trạng Nguyên Trịnh Huệ là một trong những tài năng hiếm hoi của xứ Thanh. Hành trạng càng rõ, ông rất ý thức về nhân cách của kẻ sĩ trong hành tàng xuất xử, tiến vi quan đạt vi sư. Cuối đời lại về đất Thanh mở trường dạy học đào tạo nhân tài, sống an bần lạc đạo, cho sĩ tử cả vùng mến mộ.


Nguồn diendan

 

Bí quyết học giỏi

Bí quyết học tốt lí thuyết môn Hóa học

Bí quyết học tốt lí thuyết môn Hóa học

Nếu không nắm được lí thuyết môn Hóa học có lẽ bạn sẽ thấy phần bài tập cùng các phương trình hóa học thật rắc rối và "khoai" đấy. Học Hóa...

Những bí quyết cho mùa thi đạt kết quả tốt

Những bí quyết cho mùa thi đạt kết quả tốt

Dưới đây là 6 "bảo bối" được tham khảo từ các tài liệu khoa học về phương pháp học tập và ôn thi sao cho "học ít, nhớ lâu, thi...

10 chỉ dẫn để học ngoại ngữ thành công

10 chỉ dẫn để học ngoại ngữ thành công

Ngoại ngữ chính là chìa khóa mở cánh cửa tương lai. Hãy đọc 10 chỉ dẫn sau để nắm được chiếc chìa khóa ấy. 1/ Thiết lập những ước muốn thực...

Trạng nguyên Việt

Nguyễn Giản Thanh ( 1482 - ? )

Nguyễn Giản Thanh ( 1482 - ? )

Nguyễn Giản Thanh, người làng Ông Mặc (làng Me), huyện Ðông Ngàn (nay là Từ Sơn), Bắc Ninh. Sống vào...

NGUYỄN THIẾN (1495-1557)

NGUYỄN THIẾN (1495-1557)

Người cùng quê với Trạng cậu. 38 tuổi đỗ Hội nguyên, được ban Đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ...

Phạm Trấn

Phạm Trấn

Người xã Lam Kiều, huyện Gia Phúc , phủ Hạ Hồng , Hải Dương ( nay thuộc huyện Tứ Lộc,...